امروزه تصور عمومی بر این است که ناشنوایان با انجام جراحی کاشت حلزونی شنوایی و توانبخشی بعد از آن شنوایی خود را به دست می آورند. اگر چه این برداشت در بیشتر از ۹۰% کودکان ناشنوا درست است ولی در عین حال کودکانی هم وجود دارند که فاقد ساختار معمولی گوش داخلی هستند و به دلیل نداشتن اندام حلزونی و یا نداشتن عصب شنوایی که ارتباط حد فاصل بین ساختمان حلزونی گوش و هسته های عصب شنوایی در ساقه مغز را برقرار می کند ، قادر به استفاده از کاشت حلزونی نمی باشند. در این گروه از افراد می توان ،از دستگاه جایگزین دیگری به نام کاشت حلزونی ساقه مغز استفاده کرد.

کاشت شنوایی ساقه مغز Auditory Brainstem Implant (ABI) دستگاهی است که طی یک عمل جراحی در ساقه مغز این افراد ناشنوا کاشته می شود. این جراحی باعث می شود که فرد ناشنوا صدا را احساس کند. ABI شامل یک الکترود کوچک است که در هسته های عصب شنوایی در ساقه مغز کار گذاشته می شود و می تواند مسیر شنوایی بالاتر از هسته ها را با سیگنالهای الکتریکی تحریک کند.

بخش دیگر دستگاه یک میکروفن کوچک است که پشت گوش قرار می گیرد. میکروفن سیگنالهای صوتی را به یک بخش رمزگشا که در زیر پوست قرار گرفته، می فرستد. یک سیم کوچک این بخش را به الکترود کاشته شده وصل می کند. در برابر صداهای مختلف، الکترود تحریکات متفاوتی را به ساقه مغز می فرستد که این تفاوتها باعث می شود که فرد صداهای مختلف را بشنود و از هم تمیز دهد. در واقع می توان گفت که ABI به نوعی شبیه جراحی کاشت حلزون است با این تفاوت که در آن الکترودها مستقیماً در مغز قرار می گیرند.

این جراحی در بیماران مبتلا به نوروفیبروماتوزیس تیپ ۲ (NF2 ) ، بیمارانی که فاقد ساختمان گوش داخلی، حلزونی و عصب شنوایی هستند و در موارد ناشنوایی ناشی از قطع عصب شنوایی بدنبال جراحی یا وجود تومور مغزی استفاده می شود. NF2 یک بیماری ژنتیکی است که مشخصه آن رشد دو طرفه نورومای آکوستیک برروی اعصاب شنوایی گوش ها است. زمانیکه برداشتن این تومورهای خوش خیم ضرورت پیدا می کند، ممکن است طی جراحی، قسمتهایی از عصب شنوایی به همراه تومور برداشته شود. در این موارد کاشت حلزونی نمی تواند کمکی کند چون عصب شنوایی آسیب دیده است. بنابراین از ABI استفاده می شود تا الکترودها بدون عبور از عصب شنوایی، مستقیماً قسمتهای مرکزی تر شنوایی را تحریک کنند. اگر چه این جراحی شنوایی را به طور کامل به فرد برنمی گرداند اما در هر صورت بیمار را از دنیای سکوت و خاموشی بیرون می آورد و بعلاوه لبخوانی را نیز برای فرد راحت تر می کند.

تاکنون حدوداً ۶۰۰ مورد جراحی ABI در کل دنیا انجام شده که حدود ۳۰۰ مورد آن در ایالات متحده آمریکا بوده است. با وجود اینکه در زمینه این جراحی و ارزیابی تأثیر آن مطالعات اندک است، اما شایان ذکر است که ABI بهترین گزینه درمانی در این گونه بیماران می باشد. نتایج یک مطالعه نشان می دهد که ۸۵% از افراد کاشت شده، پس از فعال کردن دستگاه می توانند بشنوند.

موارد کاندیداتوری ABI عبارتند از:

تشخیص بیماری نوروفیبروماتوزیس تیپ ۲

جراحی برداشتن تومور دوطرفه عصب شنوایی

فقدان کامل حلزونی گوش داخلی و عصب شنوایی

سن حداقل ۱۲ سال

کاشت ABI اولین گام بسوی بازسازی شنوایی بیمار است، توجه به این نکته مهم است که شرکت کردن در برنامه های توانبخشی بعد از جراحی ABI بسیار پراهمیت است. این برنامه ها حدوداً ۲ ماه پس از جراحی آغاز می شوند. در برنامه توانبخشی، طی جلسات مختلفی که بیمار با کارشناس شنوایی شناسی و کارشناس تنظیم دستگاه دارد، به وی آموزش داده می شود که چگونه اصوات جدید را تفسیر کند، این مراحل زمان بر است چون کلیدهای صوتی در ABI با آنچه در شنوایی طبیعی وجود دارد متفاوت است.

همانطور که گفته شد این پروتز شنوایی را بطور کامل بازسازی نمی کند اما باعث می شود که آگاهی فرد از اصوات محیطی از قبیل صدای تلفن، بوق ماشین، زنگ درب و … بیشتر شود. بعلاوه اگر این پروتز در کنار لب خوانی استفاده شود کمک زیادی به پیشرفت مهارتهای ارتباطی فرد می کند.

Auditory Brainstem Implant (ABI) در ایران

جدیدترین نوع از پروتزهای شنوایی که در ساقه مغز(بصل النخاع) کاشته می شوند ، در مرکز تحقیقات گوش و گلو و بینی دانشگاه علوم پزشکی ایران در مغز خانمی ۲۴ ساله قرار داده شد.
در این عمل جراحی ۴ ساعته ، پس از باز شدن جمجمه ،الکترود شنوایی بر مرکز شنوایی در مغز کاشته می شود.

این جراحی کاری مشترک با جراحان مغز و اعصاب بوده است.

کاشت پروتز شنوایی بر ساقه مغز به افرادی که به علت تومور مغزی یا در اصطلاح پزشکی ، نوروفیبروماتوز ، به واسطه فشار تومور بر عصب شنوایی یا آسیب عصب پس از خارج کردن تومور ناشنوا شده اند کمک می کند که به تدریج شنوایی از دست رفته خود را بازیابند.

الکترود این پروتز داخل مغز و بخش دیگری از آن به شکل سمعک در خارج از بدن قرار می گیرد که حاوی باتری این الکترود است .

کودکانی که به صورت مادرزادی اختلالی در عملکرد یا آناتومی عصب شنوایی دارند یا این عصب به شکل کامل در آنها تشکیل نشده است و همچنین بیمارانی که به علت تصادف یا سانحه ای دچار قطع دو طرفه عصب شنوایی شده اند ، افراد دیگری هستند که این شیوه جراحی می تواند به درمان ناشنوایی یا اصلاح کم شنوایی آنان کمک کند.

در صورتی که پروتز این وسیله که از تجهیزات پزشکی مدرن و های تِک است ، در کشور تامین شود ، امکان انجام دادن ماهانه دو تا سه مورد از این جراحی پیشرفته در این مرکز تحقیقات وجود دارد .

هزینه این جراحی را برای بیماران ، به این علت که دولت از طریق هیئت امنای ارزی ، قسمت اعظم مبلغ پروتزهای شنوایی را پرداخت می کند ، حدود شش میلیون تومان در کشور اعلام شد و گفته شده این در حالی است که قیمت این پروتز اکنون در خارج کشور حدود ۴۰ هزار دلار است.

ارسالی توسط منصوره اذانی دانشجوی تربیت معلم گرایش ناشنوا

Share and Enjoy:
  • Print
  • Digg
  • StumbleUpon
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Yahoo! Buzz
  • Twitter
  • Google Bookmarks